October 21, 2021

ห้องสมุดออนไลน์

ข่าวล่าสุด บทความดีๆ หาอ่านได้ที่นี่

แนวคิดเกี่ยวกับบุคลิกภาพ

concept of personality

แนวคิดเกี่ยวกับบุคลิกภาพ concept of personality

แนวคิดในการศึกษาเกี่ยวกับบุคลิกภาพ concept of personality นั้นมีหลากหลายแตกต่างกันไป แต่เพื่อความเข้าใจง่าย ได้มีการจัดกลุ่มแนวคิดไว้ 2 กลุ่ม โดยบทความนี้จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับแนวคิดเกี่ยวกับบุคลิกภาพกัน

concept of personality แนวคิดเกี่ยวกับบุคลิกภาพ มีอะไรบ้าง

  • กลุ่มที่ให้ความสนใจเกี่ยวกับแก่นของบุคลิกภาพ (Core of Personality)เน้นในเรื่องมรดกทางธรรมชาติของมนุษย์ ที่ปรากฏอยู่ในมนุษย์ทุกคน ซึ่งเชื่อว่าจะเป็นส่วนที่ไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก
  • กลุ่มที่ให้ความสนใจเกี่ยวกับสวนของบุคลิกภาพที่ได้จากการเสริมสร้าง (Periphery of Personality) ซึ่งได้มาจากพฤติกรรมที่คนเรียนรู้ และจะเป็นส่วนที่ทำให้แต่ละคนมีความแตกต่างกัน

แนวคิดเกี่ยวกับรูปแบบของบุคลิกภาพ จากแนวคิดทั้ง 2 กลุ่มข้างต้น สามารถนำมากำหนดเป็นรูปแบบบุคลิกภาพได้ 3 รูปแบบคือ

1.รูปแบบบุคลิกภาพที่ขัดแย้ง (The Conflict Model) กลุ่มนี้เชื่อว่า บุคคลจะมีแรงต่อต้านภายในที่ขัดแย้งกันซึ่งจะต้องแก้ไขประนีประนอม นักจิตวิทยาที่อยู่ในกลุ่มนี้ ได้แก่ Sigmund Freud ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มแนวคิดจิตวิเคราะห์

กลุ่มนี้เห็นว่าส่วนที่เป็นแก่นของบุคลิกภาพ แบบนี้จะให้ความสำคัญแก่ความพึงพอใจทางสัญชาตญาณ (instinctual gratification) ขณะเดียวกันจะลดความสำคัญในเรื่องความรู้สึกถูกลงโทษและสำนึกผิด  สัญชาตญาณความเห็นแก่ตัวของมนุษย์จะต่อสู้ขัดแย้งกับกฎข้อห้ามของสังคม วัฒนธรรมของมนุษย์จึงเป็นสิ่งซึ่งสร้างสมขึ้นมาจากการที่มนุษย์รู้จักเสียสละเพื่อส่วนรวม และการเสียสละความเป็นตัวเอง

จึงนับเป็นจุดเริ่มต้นของบุคลิกภาพ วิธีการที่มนุษย์จะปกป้องตนเองจากความขับข้องใจและความวิตกกังวลก็ คือการสร้างกลไกการป้องกันตนเองโดยไม่รู้ตัว (unconscious defenses) เช่น การเก็บกด การโยนความผิดให้ผู้อื่น การแสดงออกตรงข้ามกับความรู้สึกภายใน การทดแทนทำในสิ่งที่สังคมยอมรับ เป็นต้น

  1. รูปแบบบุคลิกภาพที่สนองความต้องการของสังคม (The Fulfilment Model) หมายถึงรูปแบบที่มนุษย์ต้องการทำตัวให้สอดคล้องกับความต้องการของสังคม แม้ว่าความขัดแย้งยังคงมีอยู่ในตัวบ้าง แต่มนุษย์ก็จะพยายามปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อม

โดยพยายามขวนขวายที่จะไปให้ถึงศักยภาพของตนเอง เกิดความตระหนักว่าการที่ตนจะอยู่ในสังคมได้จำเป็นจะต้องได้รับการยอมรับจากผู้อื่น และการยอมรับจากตนเองด้วย บุคลิกภาพเกิดจากแรงจูงใจที่จะพัฒนาตนเองให้ก้าวหน้าออกไป เพื่อให้บุคคลพยายามสนองความต้องการต่าง ๆ ทั้งของตนเองและสังคม ตัวอย่างเช่น เด็กพยายามประพฤติตนในสิ่งที่ได้รับการยอมรับ และจะเรียนรู้เลิกทำสิ่งที่ไม่ได้รับการยอมรับ คือพยายามเป็นอย่างที่คนอื่นต้องการให้เป็น

  1. และสุดท้ายนี้ เป็นรูปแบบบุคลิกภาพที่เรียกกันว่า แบบคงเส้นคงวา (The Consistency Model) ซึ่งลักษณะของกลุ่มนี้นั้น จะไม่ค่อยเน้นในเรื่องพลังที่ขัดแย้งกันภายในบุคคล แต่ให้ความสำคัญในเรื่องของ ความสอดคล้องหรือความคงเส้นคงวาที่จะปรากฏในบุคลิกภาพของบุคคล และจะต้องไม่เน้นเรื่องมรดกทางธรรมชาติของมนุษย์อีกด้วย

 

ซึ่งต่างจาก 2 กลุ่มแรก สำหรับนักทฤษฎีกลุ่มนี้ให้ความสนใจว่าสาระเนื้อหาของบุคลิกภาพจะได้รับการเรียนรู้ และแสดงให้เห็นถึงผลสะท้อนของอดีตที่แสดงออกมาสู่บุคลิกภาพ

 

 ซึ่งเกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์กับสังคม บุคคลจะพยายามที่จะคาดการณ์และควบคุมเหตุการณ์ต่าง ๆ ตามพื้นฐานแห่งบุคลิกภาพที่เขาสร้างสมไว้ในอดีตเคยผ่านมา และถ้าหากเขาล้มเหลวที่จะควบคุมบุคลิกภาพให้เหมือนเดิม เขาก็จะเกิดความวิตกกังวล และจะนำไปสู่การปรับแก้ไขและแปรเปลี่ยนการสร้างบุคลิกใหม่โดยทั่วไปบุคคลจะเกิดความคิดเกี่ยวกับบุคลิกภาพของตนว่าเป็นแบบนั้นหรือน่าจะเป็นแบบนั้น ความวิตกกังวลเกิดขึ้นได้ถ้าหากการประเมินตนเอง ไม่เป็นไปตามรูปแบบที่เป็นอุดมคติ ก็จะพยายามปฏิบัติตนใหม่ เพื่อจะลดความวิตกกังวล คนที่มีบุคลิกภาพแบบนี้จะ พยายามประพฤติตนเหมือนที่เคยเป็นอยู่

 

หากต้องการอ่านเรื่องอื่นๆที่น่าสนใจเพิ่มเติม คลิกที่นี่

หรือ ที่นี่